Editör: Aydın YAKAR
3N’i tam olarak anlayabilmemiz için öncelikle telefonun tarihsel gelişimine kısaca göz atmak gerekiyor. İlk olarak telgraf sistemine benzer bir sistemle geliştirilen telefon daha sonra radyo frekansları kullanılarak şehirler, kıtalar arası konuşmaları yapar duruma gelmiştir. Echo 1 adlı bilinen ilk uydu ile telefon görüşmeleri testleri sonuçlandıktan sonra yeni uydular ve daha çok kişinin katılabildiği telefon görüşmeleri yapılması sağlanmıştır. 1980′li yıllarda oluşturulan 1N (1. Nesil, 1G) ile ilk kablosuz iletişimin temelleri atılmış oldu. Mevcut iletişim sistemine göre çok daha basit, kolaylıkla dinlenebilen bir sistem olmasına rağmen teknolojinin gelişmesi anlamında çok büyük bir yenilik olmuştur.
Sadece analog veriler iletilebiliyor ve izinsiz dinlenebilmesi rahatsızlık veriyordu. Ardından 2N ile şuanda kullandığımız iletişim sistemi geliştirildi ve uzun yıllar bu sistemi kullanmaya devam ettik, kaliteli ses görüşmesi, kısa mesaj servisleri, multimedya mesajları, hücre bilgisi gibi birçok özelliğe kavuştuk. 2N ile giden gelen tüm veriler şifrelenerek iletiliyor, düşük hızda internet bağlantıları yapılabiliyordu ve güvenliğe daha fazla önem verildi.
Mobil yaşam başlamıştı artık, bu geçiş dönemi 3N’ye çok yaklaştırmıştı ve hatta bu döneme 2.5N bile denilir. Yıl 2001′i gösterdiğinde Japonya’da bulunan NTT DoCoMo firması 3N’yi geliştirdi.
3N NEDİR?
3N kısaca aynı anda çok daha fazla kişinin daha hızlı veri iletişimi gerçekleştirebilmesidir. Bu sayede telefonla bir yandan sesli görüşme yaparken aynı anda görüntülü görüşme de yapılabilmektedir.
3N HAYATIMIZA NELER KATACAK?
3N ile hayatımıza girecek onlarca yenilik mevcuttur. Herkesin en çok merak ettiği konu olan görüntülü görüşme 3N’in yeteneklerinden sadece birisidir. Artık hareket halinde internete girebilecek, telefonunuzdan evinizdeki kameranıza bağlanarak evinizi görebilecek, televizyon yayınlarını canlı olarak izleyebileceksiniz.
Buna benzer daha birçok sistem önümüzdeki yıllarda yenilenecek ve akıllı ev/ofis aletleri de geliştirilmeye başlanacaktır. Hatta notebook veya netbook’unuz ile istediğiniz yerden anında internete bağlanabileceksiniz hem de 2N teknolojisine göre çok daha uygun fiyatlar ve çok daha hızlı bir bağlantıyla.
3N NASIL KULLANILIR?
Cep telefonu, pda, notebook, netbook ve hatta masa üstü bilgisayarınızla bile internete girebilirsiniz. En çok merak edilen konulardan birisi olan görüntülü konuşma yapabilmeniz için öncelikle operatörünüzün ilgili servisine kayıt yapmanız gerekmekte. Daha sonra 3N destekli telefonunuzdan yine 3N destekli bir başka telefonu Video Arama yaparak görüntülü konuşmaya başlayabilirsiniz.
3N ÜCRETLENDİRMESİ?
Öncelikle operatörünüzün 3N servisine kayıt olmanız gerekmektedir. Operatörler ve ayrıntılı bilgiler:
• Turkcell
o Kayıt için 2323′e 3G yazıp gönderin. Kayıt ücretsiz.*
o Görüntülü görüşme: ilk ay 1 saat ücret alınmamaktadır. Bulunduğunuz tarife üzerinden ücretlendirilirsiniz.*
o 3G İnternet ve MobilTV servisleri için çeşitli kampanya paketleri ile ücret alınmaktadır.
• Avea
o Kayıt için 3334′e 3G yazıp gönderin. Kayıt ücretsiz.
o Görüntülü görüşme: faturalı hatlar için dakikası her yöne 10 kuruş, kontörlü hatlar için ise 1 kontördür.*
o Seçİzle, MobilVizyon ve İnternet servisleri için çeşitli kampanya paketleri ile ücret alınmaktadır.
• Vodafone
o Kayıt için 3636′ya 3G yazıp gönderin. Kayıt ücretsizdir.*
o Görüntülü görüşme: ekstra ücret alınmamaktadır. Bulunduğunuz tarife üzerinden ücretlendirilirsiniz.*
o İnternet ve Mobil TV servisleri için çeşitli kampanya paketleri ile ücret alınmaktadır.
* 31 Temmuz 2009 tarihi ile operatörlerin web sitelerinden alınan bilgiler çerçevesinde sizlere sunulan ücretlendirme bilgileridir. Lütfen ayrıntılı ücret bilgisi için bağlı bulunduğunuz operatörün müşteri hizmetleri ile görüşünüz.
3N HAKKINDA KISA BİLGİLER
• 3N bağlı bulunduğunuz sürelerde bataryanız daha çabuk bitmektedir.
• 3N kapsama alanına girdiğinizde 3G, 3G+ veya HSPDA şeklinde şebeke yazısı çıkmaktadır.
• Turkcell için 81 ilde şehir merkezlerinde diğer operatörler için ise belirli şehirlerde 3N hizmeti verilmeye başlanmıştır.
• A, B, C ve D tipi lisanslar arasında hız farkı bulunmamaktadır. Lisans tipi frekanslar ile ilgilidir ve daha çok abonenin aynı anda daha çok kişinin hizmeti kullabilmesini sağlar.
• 3N ile yaklaşık 14,4 Mbit hızında internete bağlanırsınız. 14,4 Mbit ile saniye de 1,8 mb. (teorik olarak) dosya indirilebilmektedir. Bu da mevcut adsl hattınızdan daha hızlı internet demektir.
• Aramanın görüntülü olup olmadığını “Arıyor” ve “Görüntülü Arıyor” şeklindeki uyarılardan anlayabilirsiniz.
• 3N görüşme yaparken kapsama alanından çıktığınızda bağlantı/veri aktarım hızınız 2N yani EDGE bağlantı hızına kesinti olmadan dönüşür. Görüntülü görüşme yapıyor iseniz görüşmeniz sonlanır.
PEKİ YA 4N ?
Evet yanlış okumadınız 4N yani 4G çok uzun sürmeden onu da hayata geçirileceğini düşünüyoruz. Henüz bir standarta bağlanmamasına rağmen 3G geliştiricisi olan NTT DoCoMo firması hareket halinde 100 Mbit/s ve sabit 1Gbit/s hızlarına ulaşan denemeleri başarılı sonuçlanmış. NTT DoCoMo firması 4N için 2010 yılında ilk ticari faaliyetlerine başlaması bekleniyor.
4N’nin ne zaman çıkacağı ve en önemlisi çıktıktan ne kadar süre sonra ülkemize geleceği bilinmez ama Türk Telekom’un internet bağlantılarını sollayacağına kesin gözü ile bakılıyor.
aydinyakar@sosyalyasamgazetesi.com
